De speciale Blind-O ontvanger is ontworpen met volgende kriteria in gedachte:

o        Ergonomisch in gebruik.

o        Eenvoudig bedienbaar.

o        Veilig.  Dit betekent, als de gebruiker struikelt, mag hij hem niet kunnen kwetsen.

o        Perfecte peileigenschappen hebben in het nabije veld van een 80m zender.

o        Goedkoop.

o        Robuust.

o        Eenvoudig nabouwbaar en afregelbaar.

o        Professioneel printje.

o        Componenten die gemakkelijk te verkrijgen zijn en nog nieuw geproduceerd worden.

o        Standard 3,5 mm stereo hoofdtelefoon.

Deze ontvanger is gebouwd om gebruikt te worden met de 80m ARDF zenders ontworpen door ON7YD (http://www.qsl.net/on7yd/atx80.htm gevoed op 12V).  Daardoor konden we de ontvanger vereenvoudigen (goedkoper) en hadden we minder last van storingen uit de omgeving.

 Schema:

 

Het schema is een vereenvoudigde DF1FO 80m ontvanger

(http://www.mydarc.de/df1fo/DOC/fjrx84eng.doc) mits enkele aanpassingen:

 

o        Luchtspoel antenne gewikkeld op de behuizing (40mm plastic buis) van de ontvanger.

o        Er is gewerkt met een vaste frequentie wat het gebruikersgemak enorm verhoogd.

o        Rechtuit ontvanger.  De pieptoon wordt geregeld met een cap in serie met de X-tal.

 

80m Blind-O ontvanger schema.

Beschrijving:

De ontvanger is een rechtuit ontvanger gebouwd met de NE612, een dubbel gebalanceerde mixer, voorzien van een vaste frequentie.  De vaste frequentie kan licht gevarieerd worden door de X-tal van 3,578MHz met een condensator in serie te zetten. 

De NE612 krijgt zijn signaal rechtstreeks van de antenne.  Deze is symmetrisch uitgevoerd en zijn middenpunt licht via een koppelcondensator aan de massa.  Deze symmetrie is nodig om het stralingspatroon niet te vervormen.  De antenne is een luchtspoel van 40mm diameter gewikkeld op de behuizing.  Dit is handig en robust in vergelijking met de gebruikelijke ARDF loops van 15cm.  Dit is ook veel robuuster dan de ferrit staaf die kan breken bij een val van de ontvanger.  De ganse spoel wordt d.m.v. C25 in resonantie gebracht.

Nadat het signaal gemixed is, wordt het versterkt door een bandfilter opgebouwd rond de TL082 die voor een versterking van ongeveer 50 dB zorgt.  Deze hoge versterking is mogelijk doordat alles AC gekoppeld is.  Precisieweerstanden en condensatoren zijn hier niet nodig voor deze breedbandige filter.  De 100k potentiometer (volumeknop) wordt op de behuizing gemonteerd.

Figuur 6 Versterking van de laag frequent bandfilter i.f.v. de frequentie.

Ten slotte wordt alles aangeboden aan een standaard koptelefoon (liefst van het 32 ohm type), waarvan de twee luidsprekers in serie gezet worden en de buitenmantel via een condensator aan massa gelegd wordt.  Let op de ontkoppelcondensatoren die het insluipen van signaal via de koptelefoon moeten tegenwerken.

In de kop van de ontvanger zit een blikken plaatje die als rondstraler dient om een asymmetrisch stralingspatroon te krijgen als men één van de druk knopjes indrukt.  Dit wordt gebruikt om de richting van de zender te bepalen.  Normaal peilt men op het minimum van de spoel (scherpere hoek).  De juiste amplitude van de rondstralende antenne wordt d.m.v. R16 (printmontage) afgeregeld.

Alles wordt gevoed via een 9V batterijtje.  De gehele schakeling verbruikt ongeveer 10mA.

 

De Behuizing en Antenne

Het grootste geheim van deze ontvanger zit in zijn ontvangstspoel. 

Op de plaats waar het elektrische veld het sterkste is (in het nabije veld van de verticale zend antenne) willen we enkel de magnetische component oppikken.  Dit vraagt voor een perfect afgeschermde spoel.  Onze opdracht was een goedkope en eenvoudig nabouwbare afscherming te maken.  Dit is ons gelukt door gebruik te maken van aluminium tape (20m voor 7 euro in de doe het zelf zaak) en de spoel zowel langs de binnenkant als langs de buitenkant van deze folie te voorzien.  Om niet te hoge verliezen te hebben (daling van de Q factor), is er tussen de spoel en de aluminium folie een laag dubbelzijdige kleefband van 1 mm gebruikt, dit zowel onder als boven doe spoel.  Zo gaan we van een originele Q waarde van 120 naar 80, wat nog een aanvaardbare waarde is.  De spoel heeft aan de bovenzijde een luchtspleet.  De aansluitdraden zitten aan de onderzijde van de spoel.  Belangrijk is ook dat de aansluitdraden elkaar niet kruisen (veroorzaakt onderlinge in koppeling).  Alles moet zo symmetrisch mogelijk uitgevoerd zijn om een zo correct mogelijk stralingspatroon te krijgen.

 

Figuur 7 Symmetrisch uitgevoerde spoel.  Tape gebruikt voor de afscherming.

De elektrische antenne wordt gevormd door een gekruist blikken plaatje in de kop van de ontvanger, 1cm verwijderd van de oppikspoel.

Figuur 8 Dubbelzijdig afgeschermde 80m ontvangstspoel met links ervan de elektrische antenne.

De gaten worden door middel van een mal (papier) op de juiste plaats overgebracht.

Figuur 9Mechanische opstelling van de drukknoppen en potentiometer.

Print

Om gebruik te kunnen maken van de plastiek behuizing (de goedkope 40mm sanitaire afvoerbuis), was het nodig om een dubbelzijdige print te ontwerpen.

Om alles eenvoudig nabouwbaar te maken is er gekozen om gebruik te maken van een tekenprogramma.  Daar alle componenten reeds aanwezig waren in te lib van Eagle, is er met dit programma gewerkt.  De file is op eenvoudige aanvraag te verkrijgen via het uba e-mail adres van ON4CHE.

Figuur 10 Dubbelzijdige ontvanger print gemaakt in Eagle.

Afregeling en in gebruik name

De afregelprocedure vereist geen meetapparatuur (ook jongeren kunnen deze schakeling dus nabouwen) en verloopt in volgende stappen:

1.      Aansluiten koptelefoon en batterij.

2.      R8, de geluidssterkteregeling half weg zetten.

3.      Tx of oscillator aanzetten (voorzien van de juiste x-tal: 3,578MHz).

4.      C25 op maximale geluidssterkte regelen.

5.      C1 op de maximale geluidssterkte regelen (de juiste toon).

6.      In een open veld op 50 m van de zender de buis in Tx richting houden (minimale geluidsterkte).

7.      De ontvanger een kwartslag draaien.  R16 afregelen door de schakelaars om de beurt  in te duwen en te regelen op maximaal geluid sterkte verschil. 

Mogelijks dat de ganse procedure enkele malen moet herhaald worden op een optimale afregeling te hebben.

Componentenlijst

Aantal en Reichelt (http://www.reichelt.de/) type nummer:

1 x 1/4W 1,0M    
1 x 1/4W 100    
2 x 1/4W 100K 
1 x 1/4W 10K 
1 x 1/4W 15K
1 x 1/4W 2,2K 
1 x 1/4W 220  
2 x 1/4W 22K
2 x 1/4W 33 
1 x 1/4W 68K
1 x 1/4W 82K
1 x 1N4001 
1 x 3,5795-HC49U-S 
1 x 76-10 1,0K 
1 x 76-10 10K 
1 x BF 256B  
2 x GS 8P  
1 x HALTER 9VI  
1 x KERKO 10P   
1 x KERKO 270P  
1 x KERKO 47P   
1 x KERKO 56P   
1 x LP 2950 CZ5   
1 x LUM 1503-09 
1 x MS 243   
1 x NE 612 DIP   
2 x NPO-5 1,0N 
2 x RAD 10/100
1 x RK11K112-LIN100K
3 x SM 100/16RAD
2 x T 113A BL 
1 x TL 082 DIP 
2 x TZ03 60P
2 x X7R-5 100N 
7 x X7R-5 10N
1 x X7R-5 4,7N 
1 x X7R-5 47N 
1 x Z5U-5 220N